baslik

UYARI:  Uyarılar  bölümünü okumadan siteye giriş yapmayınız. Devamı için tıklayınız...




Bel zorlanması veya zorlaması, Whiplash nedir, nedenleri, şikayet ve belirtileri, teşhisi ve tedavisi ile ilgili bilmeniz gerekenler aşağıda yazılmıştır.

Bel veya boyun ağrısı olan hastaların önemli bölümü bu durumun zorlamaya bağlı olarak geliştiğini  söylemektedirler. Ancak zorlama konusunda ya yetersiz bilgiye  ya da yanlış bilgiye sahipler. İçinde bulunduğunuz dosya bunları anlatmaktadır.
Zorlanmalar mekanik olaylardır. Zorlanma sonucu boyun veya bel yapılarında iki olay görülür. Bunlar;
1- Adale ve adaleleri kemiklere bağlayan dokularda (tendon) zedelenme,
2- Eklemlerde ve eklemleri birbirlerine bağlayan bağlarda zedelenme olur.
Hasta şikayetleri her iki durumda da birbirinin benzeridir. Muayene ve tetkikler ile bu iki durumu bir birinden ayırmak mümkün değildir. Uygulanan tedaviler de aynıdır. Eklem ve eklem bağlarında gelişen zedelenmenin daha ağrılı bir durum olduğu söylenebilir. Sinir köklerinde ve omurilikte zedelenme yoktur. Bu nedenle basit zorlanmalarda;
bacak-kol ağrısı ve bacak ile kolda uyuşukluk ve kuvvet kayıpları yoktur. Bu belirtilerin olması, olayın basit bir zorlanma olmadığını gösterir.

 Bel zorlanması

Ağır yük taşıdığınızda, öne eğilip bir ağırlığı kaldırdığınızda, düştüğünüzde, beliniz ile sağa sola aşırı dönme hareketi yaptığınızda belinizde bulunan adale, tendon veya bağları zedeleyebilirsiniz. Bu olaylar sonucu,
1- Bel hareketi ile artan ağrı,
2- Bel kaslarında kasılmalar (bazı hastalar, belinin sert ve tahta gibi olduğunu söyler),
3- Öne eğilmekte ve ayakta dik olarak durmakta zorluk ve ağrı,
4- Bel bölgesinde ağrı  görülür.
Bu şikayetler, ani gelişimli bel ağrısında görülen şikayetlerin aynsıdır. Bel zorlanması basit ya da ciddi olsun bu şikayetler bulunur.
Doktor, şikayetlerinizi dinledikten sonra sizi kapsamlı bir şekilde muayene eder.  Bunun nedeni muayene bulgusunun olup olmadığının saptanabilmesidir. Aşağıdaki belirtilerden  herhangi birisinin varlığı olayın basit bir bel zorlanması olmadığını, ciddi bir zorlanma olduğunu  gösterir. 
1- Bacak ve / veya ayakta ağrı, uyuşukluk (duyu, his kayıpları), kuvvet kayıpları
2- Dış cinsel organ etrafında ve kabalarda uyuşukluk (his, duyu kaybı)
3- İdrar yapamama
ciddi bel zorlanması belirtileridir. Bu durumda doktorunuz, kırık veya fıtık gibi durumları aydınlatmak üzere acil olarak tetkik ister. 
Yukarıda yazılı olan bulguların olmaması durumunda olay basit bel zorlanması olarak kabul edilebilir ve tetkik istenmeyebilir.
Basit bel zorlanmasında tedavi, ani gelişimli bel ağrılarında olduğu gibidir. Ağrı kesiciler, antienflamatuar ilaçlar kullanılır. Adale gevşetici ilaçların kullanımı konusunda karşıt görüşler vardır. Genellikle bir iki günlük istirahat yeterli olmaktadır. Şikayetler genellikle birkaç gün içinde geçer.
Ciddi bel zorlanmalı hastalarda, tetkikler genellikle ameliyat gerektiren bir durumun olduğunu gösterir.
Evde bulunan ilaçlar ile kendi kendinizi tedavi ediyorsanız,
Bacak ve / veya ayaklara vuran ağrı, uyuşukluk ya da kuvvet kayıplarının varlığı ya da gelişmesi, bir doktora başvurma zorunluluğunu gösterir. Kabalarda ve dış cinsel organ etrafında uyuşukluk, idrar yapamama sorunları yaşıyor iseniz, olayın daha da acil olduğunu bilmeli ve hiç vakit kaybetmeden doktora baş vurmalısınız.

 

Boyun bölgesi 4 yöne hareket (öne, arkaya, sağa, sola ve arkaya) edebildiği için, diğer omurga bölümlerine göre daha az sabit bir yapı gösterir. Bu nedenle zorlanması daha kolaydır. Bu bölgede; beynimize giden damarlar, soluk borusu ve omurga kanalı içinden geçen omurilik bulunur. Bu nedenle muayene, boyun bölgenizdeki damarları, kol ve elinize giden sinileri ve omuriliği kapsar. İki tip boyun zorlanmasından söz edilebilir. 
Basit boyun zorlanması: Bu durum, uzun süreli olarak boynumuzun uygun olmayan bir şekilde tutulması sonucu görülür. Uzun süreli bilgisayar kullanmak veya gece uygun olmayan bir şekilde uyumak bu tipin en önemli nedenidir. Boyun ve baş ağrısı, başı sağa sola ya da öne arkaya hareket ettirmekte zorluk en önemli şikayetlerdir. Kol ve ele vuran ağrı, kol ve / veya elde güçsüzlük, uyuşmalar yoktur. Kapsamlı muayenede muayene bulgusu yoktur. Doktorunuz herhangi bir tetkik istemeyebilir. Bu şikayet ve bulguların olması veya zorlanmanın düşme, çarpma ya da  trafik kazası sonra ortaya çıkması, durumun basit zorlanmadan daha ciddi olduğunu gösterir. Bu durumda doktora başvurma zorunluluğu vardır. 
Kapsamlı muayene sonrası bir muayene bulgusu yok ise veya düşme-çarpma-trafik kazası gibi bir olay da yok ise doktorunuz herhangi bir tetkik (Röntgen, BT, MR gibi) istemeyebilir. Tedavi, bel zorlanmasında olduğu gibidir.

Ciddi boyun zorlanması: Tıp bilimindeki adı Whiplash zedelenmedir. Bu zedelenmenin oluş biçimine en tipik örnek, motorlu araç kazalarıdır. İçinde bulunduğunuz araç önünüzde bulunan araca, ya da duvara çarpar. Bu durumda, başınız önce öne doğru (hiperfleksiyon) ve arkasından da arkaya doğru (hiperekstansiyon) savrulur. Sonuçta, boyun bölgesinde bulunan bağlar zedelenir. Çarpma çok şiddetli ise omur kemikleri ve omurilikte zedelenmeler oluşabilir.

whipturk

Çarpma çok şiddetli değil ise genellikle eklemlerde ya da kemiklerde kırık yoktur. Başlangıçta, boyun bölgesi kaslarında ağrı gelişir, baş ağrısı görülebilir. Boyun hareketleri kısıtlı ve ağrılıdır. Çarpma çok şiddetli ise, boyun omur kemiklerinde kırıklar ve ciddi beyin sarsıntısı görülebilir. 
Olaydan yaklaşık olarak 6-12 saat kadar sonra Whiplash zedelenmeye ait ilave şikayet ve belirtiler görülebilir. Bunlar;
1- Kol ve ellerde uyuşukluklar, iğne batma şikayetleri,
2- Baş dönmesi, kulak çınlaması,
3- Bulanık görme,
4- Yorgunluk,
Bunların olması olayın ciddi olduğunu ve bir doktora baş vurulması gerektiğini gösterir. Doktor muayenesi sonrası, bulgu olsun ya da olmasın omur kemiklerinde kırık ve fıtık ihtimali nedeni ile tetkik istenir. 
Ameliyat gerektirecek bir durum yok ise, boyun bölgesinin sabit hale getirilmesi için boyunluk uygulanır. Antienflamatuar ve ağrı kesici ilaçlar kullanılır. Ağrılar düzelmeye başlayınca, boyun bölgesinin basit egzersizler ile hareketli hale getirilmesi planlanır.  Düzelme genellikle birkaç hafta içerisinde görülür. Düzelme, bağların zedelenme şiddeti ile bağlantılıdır. Zedelenme ileri düzeyde ise, düzelmenin süresi uzayabilir. Bu süre 6 ayı aşarsa olay devamlı hale gelmiş demektir (kronik). Süre ne kadar uzarsa, hastanın psikolojik sorunları o derecede belirgin olarak ortaya çıkar ve şikayetleri artar

 

 11  kasım 2013  

Dr. Osman Koçanaoğulları - İZMİR

Beyin - Omurilik - Sinir cerrahı


COPYRIGHT   2014    Dr. Osman Koçanaoğulları    İZMİR