baslik

UYARI:  Uyarılar  bölümünü okumadan siteye giriş yapmayınız. Devamı için tıklayınız...




Bel, sırt, boyun kemiklerimizde (omur, omurga) yaşlanma ile neler olmakta, Artroz, kireçlenme nedir ?. Neler yapılabilir. 

Bu bölüm tıp terimlerinden olabildiğince uzak, sade bir dil ile  hasta ve hasta yakınları için yazılmıştır.  Daha geniş bilgiyi doktorlara ait Omurga yaşlanması bölümünde bulabilirsiniz. 

Yaşlanma tüm canlılar için kaçınılmaz bir durum. Doğduğumuza göre yaşlanacağız. Yaşam süresinin uzaması ile birlikte, yaşlanma sonucu omurgamızda gelişen değişikliklerin görülme sıklığı artmış ve artacaktır. Yaşlanma ileriki yıllarda, tıp biliminin en çok ilgileneceği konulardan birisi olacaktır. İçinde bulunduğunuz dosyada, yaşlanma ile birlikte omurgada gelişen değişiklikler,teşhis ve tedavide nelerin yapılabileceği basit ve anlaşılabilir bir şekilde, geniş tıp bilgilerine çok yer verilmeden  yazılmıştır.
Yaşlanma ile birlikte omur kemiklerinde, dejeneratif değişiklikler ve Osteoporoz olmak üzere iki önemli olay gelişmektedir.  Osteoporoz, kemik dokuda yoğunluğunun kaybıdır. Bu iki olay, az ya da çok yaşlanan her kişide görülür.

Gelişim

yaslilika.jpgDisk iki bölümden oluşur (Şekil 1). Ortada, yumuşak olan kısım  ve bunu çevreleyen koruyucu sert tabaka vardır. Yumuşak bölüm, üzerine gelen yükü karşılayan bölümdür. Dıştaki bölüm, yumuşak kısmı korur.  Ayağa kalktığımız andan itibaren omur kemikleri üzerine vücut ağırlığı biner. Vücudumuz bu ağırlığı omur kemikleri (vertebra) arasındaki yumuşak olan disk dokusu ile karşılar. Disk dokusu su içeriği yüksek olan bir dokudur. Üzerine binen yükü bu sıvı içeriği nedeni ile karşılayabilir. Yıllar içinde bu dokunun su içeriği giderek azalır. Dışta bulunan koruyucu tabakada çatlaklar ve yırtıklar oluşmaya başlar. Bu değişikliklerin olduğu hastaların şikayeti bel ağrısıdır. Yumuşak kısım bu çatlak ve yırtıklardan dışarı çıkarak bel veya boyun fıtıkları gelişebilir. 


Şekil  2: Yükü karşılayan yumuşak kısım bu çatlakları ve yırtıkları zorlar. Önce diskte kabarıklık gelişir, daha sonra da fıtık oluşur. Bu durum hem boyun hem de bel ve sırt bölgesinde oluşabilir.Yaş ilerledikçe  disk dokusu sıvı içeriğini iyice kaybeder ve hacim olarak küçülür. Omur kemikleri bir birlerine yaklaşmaya başlar, disk  aralığı iyice daralır. Bu durum dejeneratif disk hastalığı olarak tanımlanır ve bel ağrılarının nedenidir. Omur kemiklerinin birbirine yaklaşması sonrası omur eklemlerinin oluşturduğu sinir çıkış delikleri daralır. Bunun yansıması bacak veya  kol ağrısıdır.yaslilikb.jpg Yaşlanma devam ettiği sürece, omur kemikleri bir birlerine daha da yaklaşır. Yükü karşılama, omur eklemleri ve eklemleri bir arada tutan bağlar tarafından karşılanır. Bu iki yapıda  kalınlaşmalar ve kireçlenmeler gelişir.Bu durum dar kanal hastalığıdır. Eklemler, bağlar  eski sağlamlığında olmadığından omur kemiklerinde kaymalar görülebilir. Bu değişiklikler dejeneratif değişiklikler olarak adlandırılır. ( dokunun olağan yapısının bozulması)  

Dejeneratif değişiklikler

Dejeneratif değişiklikler; dokunun normal yapısının değişikliğe uğrayarak bozulmasıdır. Omurgamızda dejeneratif değişiklikler sonucu 4 olay görülür.
1- Dejeneratif disk hastalığı: En sık olarak bel bölgesinde görülür. Tek başına çok önemli değildir. Bel veya boyun ağrısı nedeni olabilir. Tetkiklerde dejeneratif disk bulunan bir çok kişide bel ya da boyun ağrısı ya yoktur ya da üzerinde durulmayacak şiddettedir. Sinir kökü basısı yaratacak olursa bacak veya kol ağrısı nedeni olabilir. Tüm omurgamız boyunca görülebilir.
2- Eklemlerin kireçlenmesi: Omur kemikleri birbirine faset eklemi adı verilen küçük ancak sağlam eklemlerle ve bu eklemleri sabit tutan bağlar ile bağlanmaktadır. Yaşın ilerlemesi ile birlikte bu eklemlerde kireçlenmeler ve bağlarda kalınlaşmalar olmaktadır. Sıklıkla bel ağrısı nedeni olurlar. Sinir kökü basısı yaratarak bacak ve kol ağrısı nedeni olabildikleri gibi boyun ve bel fıtığında görülen kuvvet kayıplarına yol açabilirler.
3- Dar kanal (stenoz): Disk dokusunun dejenerasyonu ve eklemlerin kireçlenmesinin sonucunda görülen bir hastalıktır.
4- Omur kemiklerinde kayma (listezis): Sıklıkla belde görülür. Boyunda çok az görülür. Eklem ve bağların kireçlenmesi ve eski esnekliğini kaybetmesi sonucu gelişirler. Bu tip bel kaymaları, gençlerde  görülen bel kaymalarından hem oluş hem de tedavi açısından çok farklıdırlar.

Osteoporoz

Kemik yoğunluğunun kaybıdır. Özellikle kadınlarda adetlerin kesilmesinden sonra görülür. Erkeklerde de görülebilir. Oluşturabileceği en büyük tehlike omur kemiklerinde kırıklardır.

SONUÇ
Yukarıda yazılı olanlar sizi korkutmamalı. Bu değişiklikler hepimizde yaşlanma ile birlikte oluşacak. Bu değişikliklerin olması, bizi ağrılı bir yaşlılık bekliyor anlamında değildir. Bu değişikliklerin olduğu ancak hiçbir şikayeti olmayan veya şikayetleri önemsiz olan çok sayıda yaşlı bulunmaktadır. 
Bilinmesi gereken, koruyucu önlemlerin tedavi edici yöntemlerden çok daha iyi ve başarılı olduğudur. Bu noktadan hareket ile yapmanız gerekenler aşağıda yazılmıştır.
1- Mümkün olduğunca aktif ve hareketli olun. Bu ifadeden, ben ağır yük taşımak da dahil her türlü işi yaparım anlamının çıkarmayınız. 
2- Düzenli ekzersiz yapın. Bu yol ile, omurganızın esnekliğini koruyabileceğiniz gibi, bel ve karın kaslarını güçlendirerek omurlarınız üzerine binen yükü daha rahat karşılarsınız. Bunun için, özel eksersiz yöntemlerine veya özel eksersiz salonlarına gitmenize de gerek yoktur. Doktorunuz size bu konuda yardımcı olur.
3- Kilo almayınız, aşırı kilonuz var ise veriniz. Böylece hem genel sağlığınız daha iyi hale gelir, hem de omurganız üzerindeki yük azalır.
4- Sigara içmeyiniz. Sigara disk dokusunun beslenmesini bozmaktadır. İçmeye devam edecek olursanız, disk dokusu hızla bozulur.

11  Kasım  2013  

Dr. Osman Koçanaoğulları - İZMİR

Beyin - Omurilik - Sinir cerrahı


COPYRIGHT   2014    Dr. Osman Koçanaoğulları    İZMİR