baslik

UYARI:  Uyarılar  bölümünü okumadan siteye giriş yapmayınız. Devamı için tıklayınız...




Omurilik kesisi, Spinal şok ve Nörojenik şok

Tam kesi, spinal şok, nörojenik şok nedir. Neden olur, Belirtiler, muayene bulguları nelerdir. Mekanizması (fizyopatolojisi) nedir. Bu dosyada bunlar anlatılmaktadır.

Bu üç olay birbirinin devamı olan bir üçlemedir (triaddır).  Olaylar zinciri omuriliğin kesisi ile başlar, Spinal şok ile devam eder. Kesinin omur ilikte olan yerleşimi Torakal 6 vertebra düzeyi üstünde ise üçlemenin son halkası olan Nörojenik şok gelişir. Kesi Torakal 6 düzeyinin altında ise Nörojenik şok gelişmez. 

Spinal şok, omurilikte her hangi bir düzeyde (servikal, torakal, lomber) tam bir kesi olduğunda ortaya çıkan klinik bir tablodur. Kesinin üstünden kesinin altına doğru motor ileti olmadığından( kortiko spinal traktüs kesisi)  iki taraflı pleji, kesinin alt  kısmından yukarıya doğru ileti olmadığından kesinin altında tam duyu kaybı ile karakterizedir (spinotalamik ve arka kordonlar kesisi). Kesinin altında, tendon refleksleri (patella, aşil, biseps refleksleri gibi) ya tam olarak kaybolur ya da zayıflamış olarak bulunur. Normal şartlarda, refleks arkları üzerinde korteksin etkisi uyarıcıdır. Omurilik kesisi olduğunda bu uyarıcı etki ortadan kalktığından refleksler alınamaz ya da azalmış olarak alınır. Sempatik sistem çalışmaz. Sempatik sistem ile ilgili bölüm aşağıda nörojenik şok bölümünde yazılmıştır.Anlatılan bu tablo geçicidir, genellikle 1 gün kadar sürer. Bu süreyi daha uzun olarak tanımlayan da vardır.
Kesiden sonraki iki günlük devre, geri dönüş döneminin başlangıcıdır. Bulbokavernöz refleks (polisinaptik refleks) en erken geri dönen reflekstir. Aşil, patella, biseps refleksleri gibi monosinaptik refleksler (derin tendon refleksleri) daha geç dönemde geri dönerler. Geri dönüş dönemi sonunda, derin tendon refleksleri aşırı artmış düzeyde alınır (hiperrefleksi) ve hastada spastisite gelişir. Geri dönüş dönemi 2 ay bazen daha fazla süreyi kapsayabilir. Her spinal şoklu hastada nörojenik şok gelişmez. Bunun nedenleri aşağıda nörojenik şok başlığı altında yazılmıştır.

spin_shock

Nörojenik şok, medulla spinalisin Torakal 6 düzeyi üstünde ve servikal bölgeyi de içine alan omurilik kesilerinde ortaya çıkan bir durumu tanımlar. Torakal 6 ve altındaki omurilik kesilerinde bu tablo ortaya çıkmaz. Nörojenik şok, bu düzeyler arasında oluşan omurilik kesilerinde görülen spinal şokun bir sonucudur. Tablo otonom sistemin parasempatik ve sempatik bölümü ile alakalıdır. Klinik, beyinden gelen sempatik iletinin kesi ile birlikte ortadan kalkması ile karakterizedir. Parasempatik aktivitesi ön plana çıkar.  Sempatik yollar, omurilikte Servikal ve Torakal 6 arasında kalan bölümde bulunmaktadır. Yaşamı tehdit eden bir durumdur. Sempatik sistem iletisi ortadan kalktığından, 
1- Hastalarda bradikardi vardır.
2- Kalbin kan pompalama gücü azaldığından, vücuda pompalanan kan miktarı düşer, damar tonüsü ortadan kalktığından belirgin hipotansiyon görülür.
3- Damar tonüsü ortadan kalktığından, periferde toplanan kan geriye gönderilemez, ısı kaybı olur. Bu nedenle, hastalarda hipotermi vardır. Genellikle ekstremiteler sıcaktır, ancak vücudun geri kalan kısmı soğuktur. 
4- Yeterli bronş dilatasyonu olmadığından oksijen açlığı ortaya çıkar.
Bu belirtiler 1- 3 hafta kadar sürebilir. Lezyon ne kadar yukarıda ise, klinik tablo o kadar ağırdır. 
Başlangıçta daha az ciddi olan belirtiler, tedbir alınmadığı takdirde omurilikte hipoksi ve yeterli kanlanmanın olmaması sonucunda ikincil omurilik zedelenmelerinin gelişmesi sonrası  daha ağır klinik tabloya dönebilir. Parsiyel olan omurilik lezyonu tam omurilik kesisi haline döner. 
Ayırıcı tanıda, hipovolemik şoktan ayırt edilmelidir.

İlgili diğer dosyaları görmek için tıklayınız....... (fonksiyonel anatomi - omurilik)

Site ile  ilgili düşüncelerinizi, eksiklikleri, var ise hataları, sorularınızı iletmek için 

oskocana@yahoo.com.tr   adresine yazabilirsiniz.

Yeni dosyalar yazıldıkça siteye eklenecektir.

03. Ocak  2014         

Dr. Osman Koçanaoğulları - İZMİR

Beyin - Omurilik - Sinir cerrahı


COPYRIGHT   2014    Dr. Osman Koçanaoğulları    İZMİR